سیستمهای کنترل دور متغیر (VVVF) در آسانسور: کلید حرکت نرم و بهرهوری انرژی

مقدمه: نیاز به حرکت دقیق در آسانسور
در نسلهای قدیمیتر آسانسورها، حرکت موتور به صورت پلهای و با استفاده از کنتاکتورها انجام میشد. این امر منجر به شروع و توقفهای ناگهانی، لرزش کابین، و استهلاک بالا در بخشهای مکانیکی و همچنین مصرف انرژی زیاد میشد. ظهور فناوری کنترل دور متغیر ولتاژ و فرکانس (Variable Voltage Variable Frequency – VVVF) انقلابی در صنعت آسانسور ایجاد کرد و استانداردهای جدیدی را برای کیفیت سواری و راندمان تعریف نمود.
عملکرد سیستم VVVF چیست؟
سیستم VVVF یک روش کنترل توان الکتریکی است که به درایو (یا اینورتر) اجازه میدهد تا سرعت و گشتاور موتور الکتریکی را با تغییر همزمان ولتاژ و فرکانس برق ورودی، به دقت کنترل کند.
کنترل دقیق سرعت (Speed Regulation)
-
ولتاژ و فرکانس متغیر: درایو VVVF در طول سفر آسانسور، ولتاژ و فرکانس تغذیه موتور را از صفر تا مقدار نامی تغییر میدهد.
-
شتاب و کاهش شتاب نرم: در شروع حرکت، فرکانس و ولتاژ به آرامی افزایش مییابند (ایجاد شتاب نرم) و قبل از رسیدن به طبقه هدف، به تدریج کاهش مییابند (ایجاد کاهش شتاب نرم). این کنترل دقیق باعث میشود که مسافر تقریباً هیچ شوک یا لرزشی را در طول سفر حس نکند.
-
تراز دقیق: در پایان حرکت، درایو، موتور را با کمترین سرعت ممکن و با دقت بسیار بالا متوقف میکند تا کابین کاملاً با سطح طبقه تراز شود.
مزایای کلیدی سیستمهای VVVF
استفاده از فناوری VVVF در آسانسورها، مزایای فنی، اقتصادی و رفاهی متعددی را به همراه دارد:
۱. صرفهجویی در مصرف انرژی
-
بهرهوری بالا: سیستمهای VVVF، به ویژه در ترکیب با موتورهای گیرلس (بدون گیربکس)، میتوانند تا ۴۰ درصد در مصرف برق نسبت به سیستمهای سنتی دو سرعته صرفهجویی کنند. این صرفهجویی به دلیل کاهش جریان هجومی اولیه و بهینهسازی توان در طول سفر است.
-
بازیابی انرژی (Regenerative Drives): برخی از درایوهای پیشرفته میتوانند انرژی تولید شده توسط موتور (هنگامی که آسانسور در جهت پایین حرکت میکند و کابین سنگین است) را مجدداً به شبکه برق ساختمان بازگردانند.
۲. افزایش کیفیت سواری و کاهش نویز
-
حرکت کاملاً نرم و بیصدا: حذف کنتاکتورهای مکانیکی و کنترل گشتاور موتور به صورت الکترونیکی، باعث میشود حرکت آسانسور کاملاً پیوسته، روان و بدون لرزش باشد. همچنین، نویز تولید شده توسط موتور و سیستم کنترل به حداقل میرسد.
۳. افزایش طول عمر قطعات
-
کاهش تنش مکانیکی: شروع و توقفهای نرم، فشار وارد بر اجزای مکانیکی مانند گیربکس (در آسانسورهای گیربکسی)، سیم بکسلها و ریلها را به شدت کاهش میدهد. این امر به معنای کاهش استهلاک، خرابی کمتر و در نتیجه، افزایش عمر مفید تمامی اجزا است.
مقایسه با سیستمهای دو سرعته (Two-Speed)
در سیستمهای سنتی دو سرعته، موتور فقط با دو سرعت ثابت (معمولاً یک سرعت بالا و یک سرعت کم برای توقف) کار میکند.
| ویژگی | سیستم VVVF (کنترل دور متغیر) | سیستم دو سرعته (سنتی) |
| کیفیت حرکت | بسیار نرم، شتاب و کاهش شتاب پیوسته | شوک در شروع و توقف، حرکت پلهای |
| مصرف انرژی | کم (بهینهسازی توان و امکان بازیابی) | زیاد (جریان هجومی بالا) |
| تراز طبقات | بسیار دقیق (در حد میلیمتر) | دقت کمتر و نیاز به اصلاحات مکانیکی |
| استهلاک قطعات | بسیار کم (عمر طولانیتر) | بالا (به دلیل تنشهای مکانیکی) |
نتیجهگیری
سیستمهای کنترل دور متغیر (VVVF) اکنون به یک استاندارد صنعتی در آسانسورهای مدرن تبدیل شدهاند و نقش کلیدی در تأمین ایمنی، آسایش و بهرهوری اقتصادی ساختمانهای امروزی دارند. انتخاب آسانسورهای مجهز به این فناوری، سرمایهگذاری هوشمندانهای است که هزینه اولیه بالاتر را با صرفهجویی بلندمدت در انرژی و کاهش هزینههای نگهداری جبران میکند.
آسانسورهای اضطراری (Firefighter Lifts) و ویژگیهای آنها
مقایسه سیستمهای ایمنی آسانسورهای قدیمی و جدید
شاندیز آسانسور آسانسور ، پله برقی، بالابر، صنعت ساختمان